تحليل نقدهاي متأخران بر ديدگاه ملاصدرا دربارۀ ادراك صورت‌هاي خيالي

حقيقت علم و ادراك و چگونگى حصول آن براي نفس ناطقه، در حكمت متعاليۀ صدرايى از مرحلۀ معرفت‏شناسى فراتر رفته و وارد مباحث هستى‏شناسى شده است. صدرالمتألهين در دو حوزۀ ادراكات جزئي خيالي و ادراكات كلي عقلي، نوآورى‌هايي دارد كه در فلسفه‌هاى پيش از او سابقه نداشته اما ديدگاه او دربارۀ مصدر بودن نفس در حصول ادراكات جزئي خيالي، از سوي برخي شارحان فلسفۀ او پذيرفته نشده است. در نوشتار حاضر، تلاش شده مظهريت نفس در ادراكات خيالي جزئى اثبات شود و نقدهاي متأخران بر ديدگاه ملاصدرا مورد ارزيابي قرار گيرد. بر اساس ديدگاه‌ مظهريت نفس نسبت به ادراكات جزئي خيالي، اين نتيجه به‌دست مي‌آيد كه همۀ انسان‌ها در ادراك امور مادى و محسوس، در عالم مثال منفصل سير كرده و ارتباط دائمى با اين عالم برقرار مى‏كنند، بدون اينكه خود توجه تفصيلي به اين ارتباط داشته باشند.