بررسي موانع شكل گيري نظام حزبي در بستر توسعه اجتماعي و ساختار فرهنگ سياسي ايران بين دو انقلاب (مشروطه تا انقلاب اسلامي)

Study of Obstacles of Party System Forming in social Development Background and Iran Structure’s Political Culture Between Two Revolutions (Mashroteh to Islamic Revolution)

حزب در مفهوم خاص به معناي گروه منسجم و سازمان يافته، پديده اي اجتماعي و سياسي از نشانه هاي جامعه مدني و نظام دموكراتيك غرب و برخاسته از شرايط بعد از انقلاب صنعتي است كه به مرور توسط ساير جوامع از جمله ايران اقتباس و تقليد شد. اگرچه با وقوع انقلاب مشروطه احزاب سياسي در ايران تشكيل شدند، اما با ظهور حكومت پهلوي، تثبيت دموكراسي و تشكيل نظام حزبي با مشكل مواجه گرديد. فرهنگ سياسي غالب در ساختار اجتماعي - سياسي ايران فرهنگ سياسي سنتي و تبعي بود. گفتمان شاهي پهلوي ها بيشتر در برنامه هاي نوسازي و توسعه به توسعه اقتصادي، صنعتي و شهري پرداخت و به توسعه سياسي و احزاب توجهي نكرد. فرهنگ سياسي سنتي- تبعي عامل اصلي بوجود آمدن دولتهاي رانتير، خشونت سياسي، توسعه ناقص، تداوم نظام پادشاهي و چرخه استبداد و...گرديد. مجموع اين عوامل دركنار هم تشكيل شبكه علي درهم تنيده اي براي تداوم فرهنگ سياسي سنتي و تبعي و ايجاد مانع براي تثبيت دموكراسي و نهادينه شدن فعاليت هاي حزبي و تشكيل نظام حزبي در ايران شد. اين تحقيق با استفاده از نظريه آلموند و وربا و هانتينگتن و به صورت روش تاريخي- اسنادي انجام گرفته است.