نقش هزينه هاي آموزشي دولت و خانوار در توسعه انسانيِ ايران

Contribution of Educational Costs of Government and Household in Human Development of Iran

در اين پژوهش رابطه هزينه آموزشي دولت و خانوار با توسعه انسانيِ ايران در سال هاي 1394-1369 مورد بررسي قرار گرفته است. روش تحقيق اسنادي و پيمايشي از نوع تحليل داده هاي ثانويه است. مقدار HDI از سايت UNDP و داده هاي مربوط به هزينه هاي دولت در آموزش، بهداشت، رفاه و تامين اجتماعي و امور اقتصادي از قوانين بودجه و داده هاي هزينه خانوار از سالنامه هاي آماري استخراج شده است. تجزيه و تحليل اطلاعات و مدل سازي با روش GMM و تابع توليد كاب- داگلاس تعميم يافته و تخمين آن با داده هاي سال 1369 تا 1394 انجام شده است. يافته ها نشان مي دهد كه هزينه هاي دولتي آموزش و بهداشت، آموزش خانوار روستايي و بهداشت خانوار شهري اثر مثبت و هزينه هاي دولت در رفاه و امور اقتصادي و هزينه آموزش خانوار شهري اثر منفي بر HDI دارد و هزينه بهداشت خانوار روستايي اثري بر HDI ندارد. با وجود اينكه انتظار مي رود اثر مستقيم افزايش هزينه هاي آموزشي بالا رفتن توسعه انساني باشد، اما محدوديت بودجه و مديريت ناكارآمد سبب اتلاف منابع و اثر معكوس بر توسعه انساني است. تغيير اولويت ها در اختصاص بودجه بيشتر به آموزش و بهداشت به جاي رفاه و تامين اجتماعي، ارزيابي و نيازسنجي ملي و منطقه اي براي نتيجه بخش بودن برنامه هاي اقتصادي، كيفي كردن آموزش و دسترسي بيشتر روستاييان به امكانات بهداشتي، امكان افزايش شاخص توسعه انساني را فراهم مي آورد.