ملازمت خواب و خيال در ديوان حافظ

harmony of dream and imagination in hafez poets

علي رغم شهرت و نفوذ سخنان جذاب و سحر أساي حافظ هنوز قدر و منزلت او چنان كه بايد شناخته نشده است. بحث هاي گوناگون و دراز دامني در باب شعر حافظ صورت گرفته و بسياري از آن كوششها ارجمند و مغتنم است؛ ولي همچنان نكته ي ظريف ديگري را مي توان در سخن او يافت كه انديشيدن در آن نيروي قريحه و لطف بيان اين شاعر هنر آفرين را بيشتر آشكار مي سازد. به عبارت ديگر، از زواياي مختلف مي توان به شعر او نگريسته، ارزيابي نمود و مسائل زيبا شناختي موجود در فكر و انديشه او را بيان نمود حافظ در سير و سلوك شاعرانه و عارفانهي خويش نكته هاي دقيقي را كشف مي كند و با بيان شورانگيزش ما را در آنجه خود بدان دست بازيده و شناخته است، شريك مي سازد. شاعر شيفته ي ذكر خيال معشوق است و در خصوص آن سخنها گفته، نيكو بيان كرده و نو آوري نموده است، در اين زمينه در معاني وارد شده كه كمتر كسي با اين وسعت و گستردگي همانند آن را آورده است. شاعر خيال، ديدار خيالي، ملازمت خواب و خيال و موتيف هاي مختلف آن را به صورتي زيبا و منحصر به فرد در شعرهاي غزلي و عاشقانه اش به سلك عبارت كشيده است. بديهي است كه حافظ شاعر غزل سرا بوده و اكثر اشعار او غتايي است؛ ولي هر نوع انديشه و مفاهيم مختلف را نيز در خلال غزل و به شيوه سخن عاشقانه زيبا بيان كرده است. اين الفاظ چنان با حساسيت فراواني در شعر شاعر منعكس شده است كه بدان جذابيت، زيبايي و جاودانگي مي بخشد.