ابوريحان بيروني: پديدارشناسي، روش شناسي و انسان شناسي دين

واكاوي انديشه‌هاي انديشمندان ايراني يكي از مهم‌ترين وظايف دانشگا‌هيان و حوزويان است. در اين مقاله به بررسي انديشه‌هاي ابوريحان بيروني در حوزه‌هاي پديدارشناسي، روش‌شناسي و انسان‌شناسي پرداخته خواهد شد. ابوريحان دانشمندي با سبك و روش ويژه در علوم بود، به‌نحوي كه هر عملي را با روش خاص آن علم دنبال مي‌كرد. ايشان با ورود به ديار هندوستان توانست افق جديدي در علوم انساني بگشايد و مسئلۀ مردم‌شناسي و انسان‌شناسي را با سبك و شيوۀ امروزي دنبال كند. از نظر بيروني براي رسيدن به هدف به لوازمي همچون دانش زبان، بازديد ميداني، مشاهدۀ مشاركتي، زندگي در بين مردمان مورد مطالعه و غيره نياز است. البته در گفته‌ها و كتاب‌هاي وي چنين بيان نشده، اما شيوه و روش ايشان بر پايۀ همين لوازم و انديشه‌ها به بار نشسته است. ابوريحان بيروني از هرگونه پيشداوري و ارزشگذاري در انعكاس آرا، عقايد، دين و رسوم هندوان خودداري كرده و تنها به انعكاس آنچه خود آنها بيان مي‌كردند، بسنده كرده و عقايدش را در تحقيق دخالت نداده است. حال اين مقاله به بررسي ابعاد روش‌شناسي، پديدارشناسي و انسان‌شناسي از ديدگاه ابوريحان اختصاص يافته است.