شهربند كيوان (نقد و تحليل خجستگي و گجستگي اختران در شعر خاقاني)

Captive of Saturn (Critical Analysis of Auspicious and Inauspicious Stars in Khaqani’s Poetry )

بعضي از پديده هاي خلقت، در باورهاي مردم جهان، جايگاه ويژه اي دارند و با زندگي و نگرش آن ها به هستي عجين شده اند؛ به طوري كه آن ها را صاحب قدرت در تغيير سرنوشت و رقم زدن تقدير خود مي دانند. اين نوع نگرش، به عناصر هستي، سبب شده كه بعضي از آن ها را خجسته و برخي را گجسته و نامبارك به شمار آوردند. در نظر مردم، اختران، از جهت باور با تأثيرات سعادت و نحوست شان، بسيار مهم بودند و بسياري از شعرا در شعرشان از اين نوع نگرش بهره برده اند. خاقاني يكي از شاعراني است كه از حضور اختران در سخنش، بهره ي وافري برده و به همه ي جنبه هاي احكام نجومي و اعتقاد به سعد و نحس افلاك و روشنان فلكي پرداخته است. در اين پژوهش، پس از بيان مختصري در مورد شعر خاقاني و سبك خاص او، سير اختران و خجستگي و گجستگي آن ها در اشعار اين شاعر، مورد بررسي قرار گرفته و ديدگاه او نسبت به روشنان فلكي و تأثير آن ها در سرنوشت آدميان، تحليل شده است.