بررسي چگونگي بازتابِ عاطفه در زبان غزليّات شمس

بدون بررسي زبان شعر، به‌ويژه در شعر غنايي كه شاعر در آن از خويشتن خويش سخن مي‌گويد، نمي‌توان پيام شاعر و آ‌نچه را بر او رفته است، به­درستي دريافت. اتّفاقي كه در زبان مي‌افتد، بازتابِ اتّفاقي است كه در وجود شاعر افتاده است؛ چراكه عاطفه و هيجان، همان‌گونه كه بر جسم اثر مي‌گذارد، بر زبان نيز اثر مي‌گذارد. انتخاب واژه‌ها، تركيب آنها با يكديگر و نوع جملاتي كه گوينده به­كارمي‌گيرد، حجم گسترده‌اي از اطّلاعات را در دسترس مخاطب قرارمي‌دهد كه عاطفه و هيجان، تنها بخشي از آن است. بخش قابل ­توجّهي از آنچه ما دربارة هستي‌شناسي، فرهنگ، منش، اخلاق و رفتار اجتماعي گويندگان مي‌دانيم، مرهون همين زبان است. علم زبان‌شناسي، دستور زبان، بلاغت و معني‌شناسي؛ همگي ابزارهايي هستند براي دريافت بهتر پيامي كه در زبان نهفته است. در اين پژوهش، چگونگي بازتابِ عواطف و هيجانات مولوي بر زبانِ شعر او در غزليّات شمس، از سه ديدگاه زبان‌شناسي، دستور زبان فارسي و معني­ شناسي تحليل و بررسي شده است و نقش عاطفي پيام در شبه­ جملات و اصوات، نقش ادبي پيام، كاربرد ضمير و نوع جملاتي كه نداي درون شاعر را در معاني ثانوي متجلّي ساخته، پژوهيده شده است.