تأثير مصادر عربي بر ساخت واژگان فارسي معاصر بر پايۀ نظريۀ " تنوع واژگان " جانسون (بررسي موردي داستان « دار المجانين » ، « ملكوت » و « گليله مرد »)

The Effect of Arabic Infinitives on Persian Word Formation: An Application of Johnson’s “Lexical Variation Theory” Using a statistical model (based on the story Dar Ol-Majanin; Malakoot and Gileh Mard

در كنار روابط انساني، زبان‌ها نيز در حال داد و ستد هستند. بارزترين مصداق تعاملات زباني وجود وام‌واژه‌هاي بيگانه در يك زبان است. با توجه به قدمت روابط ايران و عرب، زبان فارسي، تحت تأثير زبان عربي، واژگاني را از آن به‌عاريت ‌گرفته‌است. بررسي و شناسايي اين واژه‌ها در نظام ساخت‌واژي زبان فارسي اهميت بسزايي دارد، از اين رو، مقالۀ پيش‌رو سعي خود را برآن‌ گذاشته تا با روش توصيفي ـ تحليلي و با استفاده از داده‌هاي آماري بر پايۀ نظريۀ «تنوع واژگان» جانسون، مصادر عربي به‌كاررفته در ساختار واژگان فارسي را در داستان «دار المجانين» نوشتۀ محمدعلي جمال‌زاده، «ملكوت» نوشتۀ بهرام صادقي و «گيله مرد» نوشتۀ بزرگ علوي به‌عنوان آثار ادبي پيشگام داستان‌نويسي ايران بررسي‌كند. دستاورد پژوهش آماري، حاكي از آن است كه در ساختار واژگان فارسي معاصر در طول 40 سال از مصادر ثلاثي مجرد زبان عربي در مقايسۀ با ديگر انواع مصادر اين زبان به‌طور گسترده‌، استفاده شده‌است اما هر چه به طرف زمان كنوني پيش مي‌رود از ميزان آن كاسته مي‌شود.

Along with human relationships, languages are in continuous exchange. The clearest evidence for language exchange is the existence of loan words in a language. Considering the long history of Iran-Arab relations, Persian has borrowed some of its words from Arabic. It is a matter of high importance to investigate and recognize these words in Persian morphology. Thus, the present paper tries to explore Arabic infinitives used in the structure of Persian words in three leading literary works of Iranian fiction writing, namely, Dar al-Majanin by Mohammadali Jamalzadeh, Malakoot by Bahram Sadeqiand Gileh Mard by Bozorg Alavi, using a descriptive- analytical method and statistic data, and based on Johnson’s lexical variation theory. The findings of this statistical research suggest that thulathi mujarrad Arabic infinitives have been used extensively in the structure of contemporary Persian words during the last 40 years. However, this has been a descending trend.