سطح‌بندي نظام قدرت منطقه‌اي در درياي خزر

با توجه به تاثير قدرت بر روند تعاملات، بررسي و مطالعۀ مداوم سطوح قدرت و تغييرات گسترده آن در مناطق مختلف جغرافيايي بر اساس شاخص‌ها و مولفه‌هاي موثر در قدرت ملي از ضرورياتي است كه غفلت از آن مي­تواند تبعات امنيتي را به‌همراه داشته باشد. از همين‌رو درياي خزر كه از سال1991ميلادي جزء مناطق بين­المللي جديد قلمداد مي­گردد، به دلايل ژئواستراتژيكي و ژئوپليتيكي داراي شرايط ويژه­اي شده كه علاوه‌بر تغيير در روند قدرت­يابي كشورهاي منطقه، حضور و رقابت بازيگران فرامنطقه­اي را به خود معطوف داشته است. با توجه به چالش­هاي امنيتي متصور نسبت به تغيير سطوح قدرت بازيگران اين منطقه ژئوپليتيكي عليه جمهوري اسلامي ايران؛ پژوهش حاضر به روش توصيفي تحليلي با بهره‌گيري از منابع كتابخانه‌اي و با استفاده از مدل ماتريسي و تحليل آماري، وزن ژئوپليتيكي هر يك از كشورهاي منطقه براساس 125 شاخص در قالب 6 عامل اقتصادي، سياسي، نظـامي، سـرزميني، فرهنگي اجتماعي و علمي بررسي شده است. بر اساس نتايج پژوهش كه با جمع امتيـاز فاكتورهـاي شش‌گانه و حاصل شدن امتياز نهايي و قدرت ملي كشورهاست، مي‌توان بيان نمود  كه روسيه قدرت‌سازه‌اي، ايران قدرت منطقه­اي، آذربايجان، قزاقستان و تركمنستان قدرت‌هاي ملي در منطقه هستند.