آسيب شناسي اصالت و استقلال جنبش دانشجويي در ايران معاصر

نوشتار حاضر با بهره گيري از رويكرد توصيفي تحليلي در پاسخ به اين پرسش كه آيا جنبش دانشجويي در ايران معاصر، به‌ طوركلي و در عصر جمهوري اسلامي، به‌طور ويژه، جنبش سياسي مستقلي به حساب مي‌آيد يا خير يا به بياني شفاف‌تر، آيا جنبش دانشجويي در تحولات سياسي اجتماعي ايران معاصر و به‌ويژه دورۀ جمهوري اسلامي ايران، مستقل بوده يا اينكه خود از ساير جنبش‌ها و جريان‌هاي سياسي تأثير پذيرفته است، درصدد است نشان دهد كه جريان‌هاي سياسي در بخش اعظم تحولات سياسي اجتماعي ايران معاصر از جنبش دانشجويي استفادۀ ابزاري نموده و از نظر فعاليت، آن را تابع و وابستۀ خود نموده‌اند؛ چنان‌كه در عصر پهلوي اين جنبش تابع سه جريان چپ (ماركسيسم)، ملّي‌گرا و مذهبي و در عصر جمهوري اسلامي در مقطعي كوتاه تحت تأثير ماركسيسم و ليبراليسم و سپس تحت تأثير جريان اسلام‌گرا، اعم از اصلاح‌‌طلبي و اصول‌گرايي، بوده است؛ البته آزمون و تأييد اين فرضيه نافي استقلال و فعاليت مستقل جنبش دانشجويي در مقاطع كوتاهي از حيات انقلاب اسلامي، همچون اقدام هوشيارانۀ دانشجويان در تشكيل سپاه پاسداران و جهاد سازندگي، مقابله با گروهك‌ها، تسخير لانۀ جاسوسي آمريكا و حضور فعال در هشت‌سال دفاع مقدس، نيست.