تحليل بن مايه هاي داستاني منظومه ي عزيز و نگار

پژوهش حاضر به تحليل بن مايه­ هاي داستاني منظومه‌ي عزيز و نگار مي­پردازد كه جزو قصه‌هاي فلكلور و عاميانه‌اي است كه به صورت روايي و سينه به سينه و در منطقه‌اي خاص نقل مي‌شده است. منظومه­ اي كه بن مايه‌هاي داستاني آن از انواع حماسي، عاشقانه، شگفت انگيز و كرامت است. اين منظومه‌ي محلي و عاميانه در منطقه‌ي طالقان، مورد هيچ گونه تحقيقي قرار نگرفته و معرفي آن در قدم اول از اهداف اين پژوهش است. سير اين تحقيق با روش كتابخانه‌اي انجام گرفته و معرفي كوتاه اين قصه، پيش درآمدي براي ارائه‌ي تحليل بن مايه‌هاي آن است. از اين اثر نگارش‌هاي متعددي در زمان‌هاي مختلف وجود دارد كه هر يك در جزئيات با ديگر نگارش‌ها متفاوت است. اين نسخ از روي هم نگاشته نشده‌اند و نقالان و مشتاقان پس از سال‌ها، از حافظه‌ي خويش و بنا بر سليقه‌ي خود و مخاطبانشان آن را به نگارش در آورده ­اند. نتيجه‌ي تحقيقات و تحليل در بن مايه‌ها نشان مي‌دهد كه اكثر بن مايه‌هاي قصه‌ي عزيز و نگار در ادبيات ايران و جهان ديده مي‌شوند. از جمله: كوري، سفر، خوارق عادت، نبرد، جنون و رقابت عشاق، نامه و نامه بر، درويش، سيب و چشمه؛ كه حضور اين گونه موتيف‌ها در اين قصه از ارزش‌هاي آن به شمار مي‌آيد.