بررسي رابطۀ بين شاخص‌هاي اقتصادي و گرايش به‌ اسلام افراطي در آسياي مركزي (مورد مطالعه: داعش)

اين نوشتار به‌دنبال بررسي رابطۀ بين شاخص‌هاي اقتصادي پنج كشور هم‌سود قزاقستان، ازبكستان، تركمنستان و قرقيزستان و تاجيكستان و نقش آن‌ها در گرايش به‌سمت اسلام افراطي در آسياي مركزي است. از اين منظر پس از ارائۀ رويكردهاي نظري براي تبيين موضوع با استفاده از روش كمي و از نوع تحليل ثانويه با رجوع به آمار و ارقام شاخص‌هاي توسعۀ اقتصادي منتشرشده در سايت مؤسسۀ مطالعات بين‌الملل فنلاند (2015) آن را بررسي مي‌كنيم. پرسش اساسي نوشتار حاضر آن است كه آيا بين شاخص‌هاي اقتصادي و گرايش به اسلام افراطي در آسياي مركزي رابطه‌اي وجود دارد؟ فرضيۀ اول: «بين شاخص‌هاي توسعۀ اقتصادي كشورهاي هم‌سود كه داعش از ميان آن‌ها عضوگيري كرده است؛ تفاوت معناداري وجود دارد». فرضيۀ دوم: «بين شاخص‌هاي توسعۀ اقتصادي كشورهاي هم‌سود مورد بررسي و گرايش به گروه داعش رابطۀ معناداري وجود دارد». يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد: 1. ميان شاخص‌هاي اقتصادي همچون نرخ بيكاري، درصد جمعيت زير خط فقر، شاخص انجام فعاليت‌هاي تجاري، سرانۀ توليد ناخالص داخلي و امتياز آزادي اقتصادي تفاوت معناداري در پنج كشور مورد بررسي وجود دارد؛ 2. ميان شاخص‌هاي اقتصادي مانند نرخ بيكاري، شاخص انجام فعاليت‌هاي تجاري، سرانۀ توليد ناخالص داخلي و امتياز آزادي اقتصادي و گرايش به گروه داعش در پنج كشور مورد بررسي رابطه و همبستگي معناداري وجود دارد. در اين ميان، شاخص امتياز آزادي اقتصادي و سرانۀ توليد ناخالص داخلي به ترتيب با ميزان همبستگي 31/0 و 13/0 بيش از ساير شاخص‌هاي اقتصادي، همبستگي معناداري را در گرايش شهروندان به گروه داعش نشان مي‌دهند. سرانجام عامل توسعۀ اقتصادي (شاخص كل) با ميزان 57/0 بيانگر همبستگي به‌نسبت قوي اين عامل با گرايش شهروندان به گروه داعش است.