مطالعۀ شاخص‌هاي ‌توسعه‌اي كشورهاي ساحلي خزر در فرايند همگرايي منطقه‌اي

مؤلفه‌ها ‌و پيش‌زمينه‌هاي منطقه‌گر‌ايي در دنيا متنوع است؛ اما همه از عوامل ‌و شرايط مشابهي برخوردارند كه از آن‌ها به اين مؤلفه‌ها مي‌توان اشاره كرد: جغرافيا، اندازۀ اقتصاد، اشتراك‌هاي فرهنگي، به‌ويژه ارادۀ سياسي. استفاده از ظرفيت‌هاي موجود و توسعۀ روابط، همكاري‌ها و روابط همه‌جانبه با كشورهاي ساحلي خزر سرلوحۀ روابط منطقه‌اي ايران بوده است، به‌گونه‌اي كه در تصميم‌سازي‌هاي سياستي، توسعۀ روابط و مناسبات با اين كشورها اهميت فراواني يافته است. اين مهم با برنامه‌ريزي و برخورداري از مؤلفه‌هاي اقتصاد كلان بين‌الملل، مناسب كشورهاي حوزۀ خزر نمود شايان توجهي پيدا است. در نوشتار حاضر تلاش شده است تا به روش توصيفي‌تحليلي و تطبيقي‌كتابخانه‌اي در قالب نظريه‌هاي همگرايي ‌و منطقه‌گرايي، ابعاد اثرگذاري مؤلفه‌هاي اقتصاد كلان بين‌المللي اين كشورها بر توسعۀ همكاري‌هاي منطقه‌اي در فرايند تكاملي منطقه‌‌گرايي بيان شود. در واقع نظر به اهميت فراوان توسعۀ روابط و همكاري‌هاي منطقه‌اي براي ايران به‌دنبال پاسخ‌گويي به اين پرسش هستيم كه مؤلفه‌هاي اقتصاد كلان بين‌الملل چگونه مي‌تواند در فرايند تكاملي منطقه‌گرايي و همگرايي ايران با اين كشورها اثرگذار باشد؟ پاسخ به اين پرسش، آن است كه استفاده از ظرفيت‌هاي اقتصاد كلان بين‌المللي گامي بنيادين در توسعۀ روابط ‌و گسترش همكاري‌ها و روابط درون‌منطقه‌اي ‌و بين‌منطقه‌اي ايران و اين كشورها بوده است و در صورت جديت و ارادۀ دو طرف در فراهم‌كردن زيرساخت‌هاي همه‌جانبه‌ و ظرفيت‌هاي نهادي ‌‌و در پي آن افزايش جريان مبادلات تجاري دوجانبه و منطقه‌اي، مي‌توان آن را نقطه‌عطفي در فرايند تكاملي همگرايي منطقه‌اي ايران با اين كشورها دانست.