بررسي غيرخطي عوامل مختلف اقتصادي مؤثر بر وقوع جرم در ايران

اين مقاله به بررسي تأثير نرخ بيكاري،  نابرابري درآمد، تورم، نسبت شهرنشيني، نرخ رشد سالانه طلاق و نرخ رشد سالانه بودجه دستگاه قضايي بر جرم در ايران در قالب مدل غيرخطي ماركف سوئيچينگ و با استفاده از داده‌هاي سري زماني سالانه طي دوره زماني 1363 تا 1392 مي‌پردازد. نتايج نشان مي‌دهد رابطه نرخ رشد جرايم با متغيرهاي توضيحي مذكور غيرخطي است. همچنين نرخ بيكاري، نابرابري درآمدي، نرخ تورم، نسبت شهرنشيني و نرخ رشد طلاق در هر دو فاز حدي صفر (نرخ رشد پايين جرم) و فاز حدي يك (نرخ رشد بالاي جرم) اثر مثبت و منفي بر رشد جرايم در ايران دارند و تنها متغير رشد بودجه سالانه دستگاه قضايي بر رشد جرايم تأثير معنادار منفي در هر دو فاز دارد. نسبت شهرنشيني، نرخ بيكاري و تورم در فاز حدي صفر (دوره‌هاي نرخ رشد پايين وقوع جرايم) به ترتيب بالاترين تأثير را بر نرخ رشد وقوع جرايم دارند. در فاز حدي يك (دوره‌هاي نرخ رشد پايين وقوع جرايم)، تورم، نسبت شهرنشيني و نرخ رشد طلاق به‌ترتيب بالاترين تأثير را بر وقوع جرايم دارند. بر‌اساس نتايج حاصل از تخمين ماركف سوئيچينگ، احتمال ماندگاري در فاز حدي صفر، 50 درصد و احتمال گذر از اين فاز به فاز حدي يك، 48 درصد است. بر پايه آزمون‌هاي نيكويي برازش‌، مدل ماركف سوئيچينگ از عملكرد مناسب جهت مدل‌سازي ارتباط مذكور است.