تحليل روابط جمهوري اسلامي ايران و عربستان در عراق در قالب تئوري حركت‌ها

تحولات سياسي ـ امنيتي و تغييرات ژئوپوليتيكي عراق جديد، از سال 2003، منجر به ارتقاي جايگاه جمهوري اسلامي ايران در حوزه‌هاي سياسي ـ امنيتي خاورميانه، از جمله عراق شده كه به‌طور سنتي در حوزه تأثيرگذاري آمريكا، عربستان و رژيم صهيونيستي بوده است. جمهوري اسلامي ايران نيز از اين فرصت‌ها، سعي در شناسايي ظرفيت‌ها، توانمندي‌ها و ارزش‌هاي خود و نفوذ هر چه بيشتر در خاورميانه كرده است. اين جريان به زيان عربستان سعودي تحليل و تفسير مي‌شود. لذا عربستان نيز در اين بازي به دنبال راهكارهايي است تا از توسعه نفوذ سياسي و معنوي جمهوري اسلامي ايران در منطقه جلوگيري به‌عمل آورد و تمهيداتي براي موازنه‌سازي قدرت منطقه‌اي جمهوري اسلامي ايران تدارك ببيند. در اين ميان عراق اولين حوزه انعكاس سياست‌هاي رقابتي ايران و عربستان است. تقابل جمهوري اسلامي ايران و عربستان به‌گونه‌اي است كه شواهدي بر تطبيق قاعده حاصل جمع جبري صفر بر روابط اين دو كشور در عراق وجود دارد كه در آن عربستان به بازيگر كمينه‌گر و ايران نيز بازيگر بيشينه‌گر محسوب مي‌شود. برهمين اساس، سياست خارجي عربستان در خاورميانه برمبناي سد نفوذ جمهوري اسلامي ايران استوار مي‌باشد. در مقاله تلاش شده است در قالب نظريه بازي‌ها و تئوري حركت‌ها و به شيوه توصيفي ـ تحليلي و روش عقلي و تجربي، سياست خارجي ايران و عربستان سعودي مورد بررسي قرار گيرد تا به اين طريق رقابت آنها در حوزه‌هاي ديگر خاورميانه قابل درك باشد.