دگرگوني ورودي دهم (مسجد جامع اصفهان) در گذر زمان

ورودي مفصل ارتباطي بين درون و بيرون بنا است كه، علاوه بر نسبت سنجيدة آن با گذرهاي مجاور، نقش تنظيم‌كنندة ارتباطات دروني و بيروني را دارد. ورودي شمالي مدرسة مظفري يكي از ورودي‌هاي ده‌گانة مسجد جامع اصفهان معرفي شده است. فضاي ورودي بخشي از ساختار آل مظفري بنا است كه، به دليل تغييرات و الحاقات متعدد، آنچه امروزه از اين ورودي مشاهده مي‌شود فضايي گنگ و داراي ابهام است. هدف از اين پژوهش شناسايي، تحليل، و رفع ابهام پيرامون اين فضا و فهم نقش گذشتة آن با استفاده از بررسي‌ها و برداشت‌هاي دقيق ميداني، كنكاش در ساختار موجود، بررسي اسناد و مدارك مكتوب، و همچنين مقايسة تطبيقي است. يافته‌هاي اين پژوهش نشان مي‌دهد كه اين فضا در مقايسه با 9 ورودي ديگر مسجد جامع و بر اساس شواهد موجود فاقد اندام‌هايي نظير پيش‌طاق، درگاه، سردر، دالان، يا هشتي است. همچنين وجود گشايش‌هاي متعدد و يك زوج پلكان در بدنة بيروني مجاور اين فضا و فاصلة بين آن و گذر شمالي مسجد و آثار معماري موجود در اين فاصله همگي حاكي از اين است كه حد فاصل اين فضا تا گذر شمالي مسجد ساختارهايي داشته كه امروزه به طور كامل از ميان رفته‌اند. چنين فرايندي سبب شده اين فضا به‌مرور از يك مفصل ارتباطي دروني به يك سردر ورودي مرتبط با گذر شمالي مسجد مبدل شود.