بهاران، رقم جديد گندم نان متحمل به خشكي آخر فصل و با كيفيت نانوايي خوب براي كشت در مزارع آبي مناطق معتدل ايران

Baharan, New Bread Wheat Cultivar, Tolerant to Terminal Drought with Good Bread Making Quality, Recommended for Irrigated Conditions of Temperate Regions of Iran

رقم بهاران سال 1386 به صورت لاين در قالب خزانه بين المللي 28th ESWYT از مركز بين المللي تحقيقات ذرت و گندم سيميت وارد كشور شد. اين رقم در سال 87-1386 در كرج و زرقان به طور متوسط 352/6 تن در هكتار عملكرد در مقايسه با 463/6 تن در هكتار متوسط ارقام شاهد (بهار و پيشتاز) داشت. در سال زراعي 88- 1387در آزمايش مقايسه عملكرد مقدماتي اقليم معتدل در كرج در شرايط نرمال عملكرد 842/ 10 تن در هكتار در مقابل عملكرد 376/ 9 تن در هكتار رقم شاهد پيشتاز و در شرايط قطع آبياري عملكرد 773/6 تن در هكتار در مقابل 264/6 تن در هكتار رقم شاهد براي آن ثبت شد. در سال زراعي 89-1388 در آزمايش مقايسه عملكرد پيشرفته در شرايط تنش كم آبي آخر فصل عملكرد اين لاين 658/6 تن در هكتار در مقابل775 /5 تن در هكتار شاهد زودرس و متحمل به خشكي WS-82-9 بود. در آزمايش سازگاري طي سال‌هاي 91- 1389 ميانگين عملكرد اين لاين 144/5 تن در هكتار در مقابل990 /4 تن در هكتار لاين WS-82-9 و830/4 تن در هكتار رقم سيروان در شرايط قطع آبياري از مرحله شروع سنبله دهي بود و نسبت به ميانگين كل ژنوتيپ‌ها 6% برتري نشان داد. در آزمايش‌هاي تحقيقي – تطبيقي اين لاين عملكرد دانه برابر 687/4 تن در هكتار در مقابل همين مقدار براي رقم شاهد سيروان نشان داد. در آزمايش تحقيقي – ترويجي در استان البرز لاين جديد با عملكرد 706/5 تن در هكتار در مقابل 092/5 تن در هكتار رقم سيروان برتر بود. واكنش رقم بهاران در خزانه‌هاي بررسي بيماريها تحت آلودگي مصنوعي از 0 (مصون) تا 40MR براي زنگ زرد و 30M/MS براي زنگ قهوه اي بود. اين رقم داراي كيفيت نانوايي خيلي خوب و زودرس بوده و در سال 1394 براي كاشت در شرايط تنش رطوبتي آخر فصل در مناطق معتدل معرفي گرديد.

A breeding hexaploid wheat line named later WS-89-7 was introduced to Iran within the CIMMYT 28th-ESWYT international nursery with KAUZ/PASTOR//PBW343 pedigree in 2007. This line showed average grain yield of 6.352 t/ha compared to check cultivars Pishtaz and Bahar average with 6.463 t/ha in Karaj and Zarghan during 2007-08 crop season. This genotype due to good grain yield of 10.842 t/ha in normal irrigation treatment and 6.773 t/ha under terminal water stressed treatment of preliminary regional wheat yield trial selected in Karaj during 2008-09. The check variety Pishtaz performance for these two conditions was 9.376 t/ha and 6.264 t/ha for normal and stressed conditions respectively. This line was tested in water stressed advanced and replicated trials over 3 stations at 2009-2010 and with recorded grain yield of 6.658 t/ha compared to 5.775 t/ha of WS-82-9 as check, forwarded to water stressed adaptation trial. The adaptation and stability of this line was evaluated in a 2 years experiment tested over 5 stations (Karaj, Neishabour, Kermanshah, Isfahan and Varamin) during 2010-12 period and with grain yield of 5.144 t/ha against 4.990 of WS-82-9 and 4.830 t/ha of Sirvan check varieties and due to its good resistance to stripe rust considered for on-farm trials which was followed in 2012-13 over 2 locations of temperate zone showing average grain yield of 4.687 against same amount for Sirvan cultivar as check in Kermanshah. This variety showed grain yield of 5.706 t/ha against 5.092 t/ha of Sirvan check cultivar in demonstration trial in Alborz province. According to the final investigations reaction of Baharan to yellow rust was recorded as 0 to maximum of 40MR in the inoculated nurseries. In case of leaf rust, maximum reaction was 30M/MS in Gorgan. Bread making quality of this variety is good and it is an early maturity variety.