تحليل ادراك ساكنان محلي از اثرات گردشگري روستايي شهرستان ملاير مورد: روستاهاي حوضه آبريز رودخانه كُلان

گردشگري روستايي به ­عنوان يكي از برجسته ­ترين بخش ­هاي فعاليتي براي متنوع ­سازي و بازساخت مطلوب اقتصاد روستايي، مورد توجه انديشمندان و برنامه ­ريزان توسعۀ روستايي است. تجربه ­هاي­ گوناگون جهاني نشان داده است كه ضعف در برنامه ­ريزي و مديريت توسعه گردشگري روستايي، اثربخشي مطلوب آن را با چالش روبرو مي­سازد. اثرات گردشگري از برآيند روابط ميان گردشگران و اشكال مختلف گردشگري با جامعه ميزبان و محيط‌زيست مقصد گردشگري پديد مي­آيد. در اين پژوهش، مطالعۀ اثرات گردشگري در منطقه مورد مطالعه طي دو مرحله با استفاده از روش‌هاي كيفي و كمّي به عمل آمد. در مرحله كيفي به منظور شناخت ادراكات جامعه محلي از اثرات گردشگري در محدوده روستاهاي رودخانه كُلان شهرستان ملاير از تكنيك توفان ذهني گروهي استفاده شد. برگزاري جلسات توفان ذهني گروهي شناخت لازم از اثرات گردشگري در محدوده روستايي حوضه سد كُلان فراهم ساخت. در مرحله دوم به منظور تحليل ادراكات مردم محلي از اثرات گردشگري در مقياس وسيع‌تر، نتايج جلسات توفان ذهني مبناي طراحي پرسشنامه به عنوان ابزار پژوهش قرار گرفت؛ به طوري كه گزاره­هاي شناسايي شده به عنوان اثرات گردشگري (11 اثر مثبت و 8 اثر منفي) هر كدام به عنوان يك پرسش مطرح شد. بر اساس فرمول كوكران 350 نفر به عنوان جامعه نمونه اننتخاب شد. به منظور تحليل داده‌هاي پرسشنامه از روش تحليل عاملي اكتشافي به شيوه تحليل مؤلفه‌هاي اصلي استفاده شد. يافته‌هاي حاصل از پژوهش بيانگر اثرات مثبت گردشگري در ابعاد "اقتصادي"، "محيطي (كالبدي-فضايي)"، و "اجتماعي"، همچنين اثرات منفي گردشگري به شرح ابعاد "محيط‌زيستي"، "اجتماعي و امنيتي"، و "فرهنگي" است. نتايج پژوهش دربردارنده اشتراكاتي با ساير مطالعات مرتبط با موضوع و همچنين دستاوردهايي كاربردي براي مسئولان و مديران محلي براي مديريت اثرات گردشگري است.