نگاهي فرهنگي بر نقش جمعيت و منزلت افراد در شكل گيري فضاهاي ديواني - تشريفاتي

برخي از انواع فضاهاي ديواني كه با حضور عده‌اي از مردم براي انجام بعضي مراسم و تشريفات اجتماعي و ديواني مورد استفاده قرار مي‌گرفتند و مي‌توان آنها را فضاهاي ديواني ـ تشريفاتي ناميد، از مهم‌ترين بناهاي معماري ايراني به شمار مي‌آيند، زيرا به سبب اهميت آداب و مراسم ديواني، در طراحي از تعدادي الگوهاي مهم معماري استفاده مي‌شده است. شمار اندكي از اين‌گونه فضاها باقي مانده است و هنوز انواع و الگوهاي طراحي آنها مورد بررسي و شناسايي قرار نگرفته است. هدف اين پژوهش شناخت و دسته‌بندي انواع فضاهاي ديواني ـ تشريفاتي و فعاليت‌هاي جاري در آنها است. پرسش اصلي تحقيق اين است كه فضاهاي ديواني ـ تشريفاتي را به چندگونه مي‌توان طبقه‌بندي كرد و هر يك داراي چه ويژگي‌هايي هستند؟ مباني نظري تحقيق بر اين مفهوم استوار است كه فضاهاي معماري بازتاب فعاليت‌هاي انجام‌شده و آداب‌ورسوم و باورهاي يك جامعه است. روش تحقيق توصيفي و تحليلي است، داده‌هاي نوشتاري به‌ صورت اسنادي گردآوري شده‌اند و از نمونه‌هايي از اين‌گونه فضاها بازديد به عمل آمده است. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد كه انواع فضاهاي ديواني ـ تشريفاتي را مي‌توان به سه گروه فضاهاي بار خاص، فضاهاي بار عام و فضاهاي عرض لشكر طبقه‌بندي كرد.