تحليل رابطه مشتق اصولي و نفي امامت ظالمان

Analyzing the Relation of Basic Derivation and Denial of Wrongdoers’ Imamate

در روايات معتبري، امام معصوم با استناد به آيه شريفه «لا يَنالُ عَهْدِي الظَّالِمِينَ»، امامت هر ظالمي را تا روز قيامت نفي مي‌كنند؛ حتي كساني كه در گذشته، آلوده به بت‌پرستي بوده وسپس مسلمان شده‌اند نيز شايستگي رسيدن به مقام «امامت» را ندارند. اين سخن امام× درواقع كنايه‌اي است به خلافت خليفه اول و دوم كه پيش از اسلام آوردن، مدت مديدي از عمر خويش را در بت‌پرستي سپري كردند. در مقابل، دانشمندان اهل‌سنت در مقام دفاع از خلافت خلفا بر اين باورند كه مشتق وضع شده براي خصوص متلبّس به مبدأ اشتقاق و استعمال آن در فرد منقضي، يك استعمال مجازي است. جالب آنكه اكثر اصوليان شيعه علاوه‌بر پذيرفتن استدلال امام ، بر‌آنند كه مشتق تنها درخصوص متلبّس به مبدأ، حقيقت است. حال پرسش اين است كه چگونه مي‌توان پذيرفت كه مشتق وضع شده درخصوص متلبس به مبدأ، و ازسوي ديگر استدلال امام به آيه شريفه را نيز قبول نمود. در اين مقاله ديدگاه شش نفر از دانشمندان را در پاسخ به اين پرسش مطرح نموده و در پايان ديدگاه برگزيده تبيين مي‌شود.

فاقد چكيده