حفظ يا تغيير زبان‌هاي محلي ايران؟

اين مقاله كوشيده است عوامل دخيل در حفظ يا تغيير زبان­ هاي محلي ايران را بررسي كند. از ميان اين عوامل، ’نگرش­ هاي زباني‘ و ’انتخاب زبان‘ مورد بحث قرار گرفته ­اند، چرا كه به­ نظر مي­رسد اين دو عاملِ درهم ­تنيده، به دليل ماهيت انعطاف ­پذيري­ شان پيامدهاي مستقيمِ ساير عوامل دخيل باشند. به بياني ديگر، مثبت يا منفي بودن نگرش­ هاي گويشوران نسبت به زبان بومي­ شان و به دنبال آن، انتخاب يا عدم انتخاب زبان­شان در موقعيت ­هاي مورد نياز به جهت­ گيري­ هاي عوامل دخيل در حفظ يا تغيير آن زبان بستگي دارد. بر اين اساس، در مقالۀ حاضر، نگرش­ هاي زباني و انتخاب زبان در دو بخش مجزا از هم مورد بحث قرار گرفته­اند و به دنبال مبحث انتخاب زبان، پديده­ هاي حفظ و تغيير زبان مطرح شده­ اند. در ادامه، به تعدادي از پژوهش­ هاي انجام يافته در زمينۀ حفظ و تغيير زبان­ هاي بومي، هم در خارج از ايران و هم در داخل ايران، با در نظر گرفتن دخالت نگرش­ هاي زباني، انتخاب زبان، و ديگر عوامل دخيل اشاره شده است. در بخش پاياني، به دنبال نتيجه­ گيري از مباحث بخش ­هاي پيشين، روند تدريجي زوال زبان­ هاي محلي ايران بر اثر دخالت برخي عوامل و مشخصاً دخالت سازمان صدا و سيما و وزارت آموزش و پرورش تذكر داده شده است.