كودكان در شهر: بررسي ساختار فضايي مسكن و شهر در ارتباط با فرهنگ كودكي در منطقه يازده تهران

كودكان، به عنوان زيست‌كنندگان فضاي شهري، بخش مهمي از جامعه­ و همچنين گروه اجتماعي ناديده گرفته‌شده در شهر تهران‌ هستند. به منظور در نظر گرفتن جنبه­ هاي متنوع درك و زيست كودكان در فضاي مسكوني و شهري، اين مقاله سعي دارد تا با ارائه‌ نتايج حاصل از بررسي مشاركت كودكان در ارتباط با مسكن و شهر، محققان اجتماعي- فرهنگي و مديران و برنامه‌ريزان شهري را متوجه‌ جامعه‌‌اي بزرگ از انسان‌هايي كوچك سازد. براي اين منظور با رويكردي برساختي، كودكان به عنوان كنشگران اجتماعي شناخته مي‌شوند كه دركي ذهني و واقعي از نيازهاي خود در يك جامعه‌ي شهري دارند؛ مي‌توانند موقعيت خود را در جامعه‌ي شهري تعريف ‌كنند و نسبت به عوامل محيطي و كالبدي ناخوشايند واكنش‌ نشان ‌‌دهند. بررسي اسناد بالادست و كالبد مسكوني و شهري منطقه‌ يازده تهران در مقايسه‌ با داده‌هاي كيفي حاصل از نتايج مشاهده‌، مصاحبه غيرساختمند، بررسي متن و نقاشي كودكان با روش نمونه‌گيري خوشه‌اي و بهره‌گيري از روش تحليل محتواي كيفي ما را به اين مهم مي‌رساند كه براي داشتن جامعه‌اي سالم و پويا گسترش عرصه‌ عمومي در شهر و ايجاد فضاي كاملاً خصوصي براي كودكان در خانه امري ضروري است. شهر مطلوب كودكان فضايي است كه حداكثر نياز‌هاي جسمي و رواني آنان را تأمين ‌مي‌كند؛ فرهنگ دوران كودكي و فرديت در فضاي خصوصي بازنمايي مي‌شود و تعامل و مشاركت اجتماعي، دسترسي به امكانات شهري، احساس آرامش و امنيت در فضاي عمومي گسترده را فراهم مي‌آورد. ملاحظات كودكان از فضاي معماري و شهري، جنبه­هاي مختلف كالبدي، ذهني و رفتاري آن را شامل مي­شود كه بارها در مصاحبه­ها و نقاشي­ ها به آن اشاره كرده‌اند.