معماري و فرهنگ در خانه هاي اعياني تهران در دوره قاجار

اين پژوهش به بررسي نقش فرهنگ زندگي در شكلگيري معماري خانههاي اعياني تهران در دوره قاجار مي پردازد. هم زمان با شناخت شيوه زندگي، ساختار خانواده و شرايط فرهنگي اجتماعي زندگي ايرانيان آن دوره به دنبال دست يابي به پاسخهايي دربارهي چگونگي روند خلق و تغيير فضاها است. ساختار خانواده و خانه هاي اعياني دوران قاجار به تدريج بعد از اولين سفر ناصرالدين شاه به فرنگ ) 1135 ه.ق.( دچار تغييراتي شدند؛ اين پژوهش خانه هاي اعياني را فارغ از اين تغييرات بررسي ميكند تا نقش ساختار خانواده و فرهنگ وابسته به آن را در شكل دادن به خانه، روشن سازد. بر اساس طرح تحقيق تاريخي و روش هاي توصيفي و تحليلي، داده هاي مربوط به فرهنگ و شيوه زندگي در خانه هاي اعياني قاجار، بيشتر از منابع دست اول و گاه دست دوم جمع آوري شده است تا عوامل موثر در تعيين كالبد خانه شناخته شوند. منابع دست اول شامل نامه ها و شرح حال ها و عكس هاي مربوط به آن دوره هست. نتايج تحقيق نشان دهنده چگونگي شكلگيري و تغيير كالبد انعطافپذير خانه، بر اساس ساختار خانواده است كه خود تحت تاثير اعتقادات مذهبي و نظام اجتماعي ساختار خانه را مبتني بر جدايي فضاهاي زنانه و مردانه شكل مي داده است. هر گونه تغيير در تعداد يا نيازهاي اعضاي خانواده بازتعريف كالبد خانه را به دنبال داشته است.