بررسي ديدگاه وگنر دربارۀ توهم ارادۀ آگاهانه با تكيه بر مباني ملاصدرا

يكي از چالش‌هاي جديد اختيار كه بر پايۀ برخي يافته‌هاي علوم تجربي مطرح شده، چالشي است كه وگنر دربارۀ شهود همگاني ما از اختيار مطرح كرده است. او متأثر از برخي يافته‌هاي علوم عصب‌شناسي و روان‌شناسي به اين نتيجه رسيد كه شهود ارادۀ آگاهانه، يك شهود تفسيرگرايانه و غير مستقيم از نيروي علّي اراده است و به همين دليل ارزش معرفتي ندارد. از نظر او، تجربۀ ارادۀ آگاهانه يك فريب است كه ذهن ما آن را طي يك فرايند روان‌شناختي توليد مي‌كند. اين مقاله پس از بيان ديدگاه وگنر دربارۀ توهم ارادۀ آگاهانه، با استفاده از مباني ملاصدرا آن را بررسي كرده و به اين نتيجه رسيده است كه شواهدي كه وگنر براي رسيدن به مقصود خود بيان كرده، تام نيستند و مطلوب او را اثبات نمي‌كنند. در حكمت متعاليه، علم انسان به ارادۀ آگاهانه يك شهود مستقيم و بي‌واسطه است، و ديدگاه وگنر دربارۀ تفسيرگرايانه بودن اين شهود، صرفاً يك ادعاست كه شواهد معتبري ندارد، از اين رو نمي‌تواند با علم حضوري انسان به ارادۀ آگاهانه مقابله كند.