بررسي معرفت‌شناسي اخلاق در ديدگاه فارابي

معرفت‌شناسي اخلاق از مبادي اخلاق، و شناخت‌گرايي و ناشناخت‌گرايي اخلاقي از ديدگاه‌هاي مهم معرفت‌شناسي اخلاقي است. شناخت‌گرايي اخلاقي به نظريه‌اي اطلاق مي‌شود كه امكان شناخت برخي احكام اخلاقي ثابت و مبتني بر خارج را معتقد باشد. احكام اخلاقي، زماني ثابت هستند كه يا واقعيت عيني داشته و يا بر واقعيت عيني مبتني باشند؛ به طوري كه مفاهيم و گزاره‌هاي اخلاقي تنها بر نظر و عقيدۀ نفساني شخص يا گروهي مبتني نباشند. فارابي با تعيين راه‌هاي شناخت در زمرۀ شناخت‌گرايان اخلاقي قرار گرفته و راه‌هاي متعددي را براي شناخت احكام اخلاقي معرفي نموده است. فارابي به برهان‌پذيري جمله‌هاي اخلاقي و وجود بديهيات اخلاقي معتقد است و نسبيت‌گرايي اخلاقي را برنمي‌تابد. به نظر مي‌رسد ديدگاه فارابي در مباحث معرفت‌شناسي اخلاق به تكمله‌هايي نياز دارد؛ مانند تبيين عقلاني براي مستقل بودن تقوا از وحي و الهام و براي بديهي بودن گزاره‌هاي اخلاقي.