تبيين شاخصه‌هاي علم از نگاه قاضي سعيد قمي

انديشه‌هاي قاضي سعيد قمي بر مبناي نگاه فلسفي ـ عرفاني خاص وي به مسائل بنا شده است و همين موضوع باعث شده نظريات متفاوتي نسبت به فلاسفه پيش از خود ارائه دهد. تبيين متفاوت قاضي سعيد از مسئله علم كه مي‌توان گفت تا حدود زيادي در مقابل با انديشه‌هاي ملاصدرا در باب علم است، اهميت پرداختن به اين موضوع را دوچندان مي‌سازد.پژوهش حاضر كه با بررسي مستقيم آثار و نظريات قاضي سعيد صورت گرفته، تلاشي است براي معرفي شاخصه‌هاي انديشه وي در مسئله علم كه مي‌تواند وجوه تمايز تفكرات قاضي سعيد نسبت به ساير فلاسفه به حساب آيد و باب‌هاي تازه‌اي را در وجودشناسي و معرفت‌شناسي علم به روي ما بگشايد.به اجمال مي‌توان گفت كه عمده نظريات قاضي سعيد در زمينه علم مبتني بر تفسيري است كه از آيت خدا دانستن نفس در جامعيت و كليت ارائه مي‌دهد. او علم نفس را نه حصولي مي‌داند، نه حضوري و استفاده از تعبير حضوري در مورد علم نفس را مَجاز مي‌شمرد و معتقد است كه علم نفس، بصر عقل بر طبايع كليه است، بدين‌ترتيب حاضر بودن اشياء براي انسان به معناي ظاهر بودن آن‌ها براي نفس عاقله است.