ارزيابي ويژگي‌هاي بيولوژيكي، فيزيكي و شيميايي دانه‌ي گندم تحت تأثير دما و غلظت متفاوت گازهاي اكسيژن، ازت و دي‌اكسيدكربن

CO2 Evaluating the biological, physical and chemical characteristics of wheat grain under different temperatures and concentrations of O2, N2 and

گندم غله‌اي است كه به صورت ميانگين، يك سوم از كل محصولات دانه‌اي را تشكيل مي‌دهد. در اين پژوهش كه براي اولين بار در ايران صورت مي‌پذيرد، اثرات بوجاري (صفر و 100 درصد)، دما (20 و 40 درجه سانتي‌گراد)، مدت زمان نگهداري (2، 4، 6 و 8 هفته) و تزريق دوزهاي مختلف گاز‌هاي دي‌اكسيد‌كربن، ازت و اكسيژن (هوا، 90% N2 + 10% O2، 90% CO2 + 10% O2 و 45% CO2 + 45% N2 + 10% O2) در بسته‌هاي نگهداري گندم، روي برخي از ويژگي‌هاي بيولوژيكي (افت مفيد و غيرمفيد)، فيزيكي (هكتوليتر و وزن هزاردانه) و شيميايي (اسيديته، pH و خاكستر) دانه‌ي گندم رقم n-80 در استان گلستان بررسي شدند. نتايج نشان دادند، اثرت بوجاري (01/0 > P) و مدت زمان نگهداري و سطوح گازي (05/0 > P) تأثير معني‌داري بر ميزان افت مفيد دانه‌هاي گندم داشتند. همچنين ميزان افت مفيد دانه‌هاي گندم از 4788/1 درصد در بسته‌هاي حاوي 45% از گازهاي دي‌اكسيدكربن و نيتروژن به 0625/1 درصد در بسته‌هاي حاوي 90% دي‌اكسيد‌كربن كاهش يافت. ميزان افت غير‌مفيد گندم با بالا رفتن سطوح بوجاري 3/93 % كاهش و با افزايش مدت نگهداري 9/84 % افزايش يافت. ميزان وزن هكتوليتر دانه‌ي گندم با بالا رفتن سطوح بوجاري و مدت نگهداري به ترتيب معادل 71/0 درصد و 44/16 درصد افزايش يافت. وزن هزاردانه‌ي گندم با ضريب تبيين بالايي (1R2=) با بالا رفتن سطوح بوجاري افزايش يافت. اثر دما، مدت نگهداري و اثر متقابل دما- مدت زمان نگهداري بر ميزان pH گندم‌ معني‌دار (05/0 > P) شد. ميزان خاكستر گندم با ضريب تبيين بالايي (1R2=) با افزايش مدت نگهداري افزايش يافت.

Wheat is a cereal grain that constitutes on the average, one-third of the total grain products. In this study performed for the first time in Iran, the effects of cleaning (0 and 100 %), storage temperature(20 and 40 0c) and time (2, 4, 6 and 8 week) and different doses of carbon dioxide, nitrogen and oxygen (as air, 90% N2+10% O2, 90% CO2+10% O2 and 45% CO2+ 45% N2+ 10% O2) within the stored wheat packages on the biological (useful and non useful loss), physical (hectoliter, thousand seed weight) and chemical (acidity, pH and ash) characteristics of wheat grain variety n-80 in Golestan province, were investigated. The results showed that the effect of cleaning (P< 0.01) and storage time and gas levels (P< 0.05) on useful loss of wheat were significant. Also, useful loss of wheat grains decreased from 1.4788% in the packaging contains 45% CO2 and N2 to 1.0625% in the packaging contains 90% CO2. Non useful loss decreased 93.3% with the rise of cleaning level and increased 84.9% with increasing storage time. Hectoliter of wheat grain increased at higher levels of cleaning and storage time to the values of 0.71% and 16.44%, respectively. Thousand seed weight by a high correlation coefficient (R2=1) increased with rising levels of cleaning. The effect of temperature and storage time and their interaction on the pH value of wheat grain were significant (P< 0.05). Finally, ash content of wheat grain by a high correlation coefficient (R2=1) increased when extending storage time