شناسايي مناطق در معرض سيل و ارزيابي خسارات ناشي از آن با استفاده از مدل HEC-FIA (مطالعه موردي: حوزه آبخيز قمصر)

سيل دومين بلاي طبيعي است كه سالانه سبب خسارات زيادي به جوامع انساني به خصوص شهرها و مراكز جمعيتي مي‌شود. در اين مطالعه با استفاده از مدل HEC-FIA به عنوان يكي از مدل‌هاي جديد (2012) ارزيابي آثار و خسارت‌هاي ناشي از سيل، به محاسبه خسارت كشاورزي، ساختماني و انساني ناشي از سيل در حوزه آبخيز قمصر پرداخته شد. به منظور دستيابي به اين هدف و افزايش دقت در شناسايي مناطق پرخطر، جريان‌هاي ماندگار و غيرماندگار با دوره‌هاي بازگشت مختلف به وسيله نرم‌افزارهاي HEC-GEO RAS و HEC-RAS شبيه‌سازي شد. براي تهيه نقشه‌هاي سيل گرفتگي لازم است كانال رودخانه و مورفولوژي آن به منظور استخراج پارامترهاي سه بعدي مقاطع عرضي و هيدروليك جريان، شبيه‌سازي شود. همچنين با توجه به اينكه داده‌هاي ايستگاه آب‌سنجي اساس مطالعات مرتبط با سيل هستند، تحليل فراواني دبي‌هاي حداكثر لحظه‌اي انجام شد؛ زيرا اين دبي‌ها مهم ترين پارامتر در تهيه نقشه‌هاي سيل گرفتگي دوره‌هاي بازگشت مختلف هستند. نتايج اوليه حاصل از پژوهش، نقشه پهنه‌هاي سيل‌گير در اطراف رودخانه بن رود در حوزه آبخيز قمصر و سري‌هاي زماني دبي (در قالب فرمت HEC-DSS) است. از طريق اين نتايج، در مدل HEC-FIA خسارات كشاورزي، انساني و ساختماني ناشي از سيل در حوزه مورد مطالعه محاسبه شد. بر اساس اين نتايج، 3/23 هكتار از اراضي تحت كشت متحمل خسارتي معادل 12/8 ميليارد ريال شد. در بخش ساختماني 36 واحد ساختماني اطراف رودخانه بن رود در معرض خطر سيل قرار گرفت و خسارات متوجه مردم نيز شد.