ارزيابي اثر اقدامات آبخيزداري بر سيل‌خيزي حوضه راميان با استفاده از مدل HEC-HMS

كمي كردن تأثير پروژه‌هاي آبخيزداري، اولين گام در ارزيابي اثربخشي اين اقدامات است. مسأله مهم در ارزيابي، انتخاب شاخص متناسب با نوع پروژه، نوع ارزيابي، دقت مورد نياز و داده‌هاي در دسترس است. در اين بررسي براي ارزيابي اقدامات آبخيزداري در حوضه راميان در استان گلستان است كه از سال 1372 طرح‌هاي آبخيزداري به‌صورت مكانيكي و بيولوژيكي در آن اجرا و از شاخص‌هاي سيل‌خيزي (دبي حداكثر و حجم جريان) استفاده شد. در اين پژوهش اطلاعات مورد نياز شامل موقعيت و مشخصات سازه‌ها در آبراهه‌هاي اصلي و مقاطع رونديابي و اطلاعات پايه حوضه، با انجام بازديدهاي ميداني و مطالعات كتابخانه‌اي تهيه و سپس اثر اقدامات با شبيه‌سازي جريان با مدل HEC-HMS كمي شد؛ به‌گونه‌اي كه براي بررسي تأثير اقدامات بيولوژيكي و مكانيكي به‌ترتيب از پارامترهاي شماره منحني و زمان تأخير استفاده شد. نتايج نشان داد كه سيلاب در دوره بازگشت‌هاي مختلف كاهش يافته است؛ به‌گونه‌اي كه بيشترين كاهش دبي اوج و حجم جريان به‌ترتيب در دوره بازگشت‌هاي 10 و 20 سال رخ داده است و با افزايش دوره بازگشت، تأثير اقدامات آبخيزداري بر سيلاب كاهش مي‌يابد. به علاوه عمده كاهش سيلاب تحت تأثير انجام اقدامات بيولوژيكي بوده و اقدامات مكانيكي نقش ناچيزي در حوضه راميان داشته است. در كل تأثير اقدامات آبخيزداري بر سيل‌خيزي حوضه راميان مثبت ارزيابي شد.