علم انسان كامل از ديدگاه ملاصدرا

در فرهنگ اسلام، انسان كامل كه بهترين مصداق آن پيامبر(ص) و ائمه‌ي معصومين(ع) مي‌باشند، جامع اسما و صفات الاهي ميباشد. علم يكي از اين صفات به شمار ميرود. از نظر ملاصدرا، علم امري وجودي و ذو مراتب است و هر چقدر وجودي كامل‌تر باشد، از مرتبه‌ي بالاتري از علم برخوردار خواهد بود. انسان كامل كه از برترين درجه‌ي‌ وجودي برخوردار است، بالاترين مرتبه‌ي‌ علمي را نيز داراست؛ زيرا از نظر صدرا، انسان به وسيله‌ي حركت جوهري در مراتب وجودي تعالي يافته، سرانجام، به تجرد تام عقلي نائل مي‌شود كه اين، مرتبه‌ي انسان‌ كامل است. ابزارهاي علم كه شامل حس، خيال، عقل و قلب است، در انسان كامل، به بهترين نحو، حقايق علوم را ادراك ميكند و اين معارف مبتني بر موهبت الاهي و عنايات رباني است و از مقام قرب الاهي او سرچشمه مي‌گيرد. گستره‌ي علم انسان كامل بسيار وسيع بوده، در همه‌ي‌ شئون هستي، به اذن خداوند حضور دارد و به خزائن و سرچشمه‌هاي علم الاهي اتصال داشته، از تمام راز‌هاي مخزون عالم غيب و مراتب علم الاهي آگاه است.