انواع دولوميت‎هاي سازند آسماري در ميدان نفتي آغاجاري و تاثير آنها بر روند نمودارهاي تزريق جيوه

سازند آسماري در ميدان نفتي آغاجاري (واقع در فروافتادگي دزفول) با حدود m 400 ضخامت، در يك محيط رمپ كربناته نهشته شده و تحت تاثير فرآيندهاي دياژنزي مختلفي قرار گرفته است. مطالعه مغزه‎هاي حفاري، مقاطع ميكروسكوپي و تصاوير ميكروسكوپ الكتروني پنج چاه اين ميدان نشان مي‎دهد، دولوميتي‎شدن، يكي از موثرترين فرآيندهاي دياژنزي برروي خواص مخزني سازند آسماري بوده و عمدتا قسمت‎هاي بالايي اين سازند را تحت تاثير قرار داده است. پنج نوع دولوميت شامل دولوميكريت (كوچك‎تر از µm 16)، دولوميكرواسپاريت (16 تا µm 62)، دولواسپاريت (بزرگ‎تر از µm 62)، دولوميت‎هاي پراكنده در ماتريكس و سيمان‎هاي دولوميتي در نمونه‎هاي مورد مطالعه قابل شناسايي است كه هر يك تاثير متفاوتي بر‎روي روند منحني‎هاي تزريق جيوه و در نتيجه خواص مخزني سازند آسماري داشته‎اند. دولوميكرواسپاريت‎ها فراوان‎ترين نوع دولوميت در نمونه‎هاي مورد مطالعه بوده كه به‎سبب داشتن تخلخل‎هاي بين‎بلورين، داراي تخلخل و تراوايي بسيار بالايي (به‎ترتيب ميانگين 16% و mD 35) هستند. به همين دليل با اندك فشار ورودي (حدود psi 5)، از جيوه اشباع مي‎شوند و لذا منحني‎هاي فشار موئينه آنها داراي شيب تند مي‎باشد. دولوميكريت‎ها به‎سبب ماهيت دانه‎ريز بلورها، به‎طور اوليه داراي تخلخل خوب و تراوايي نسبتا پاييني (11.5% و mD 4) هستند، اما چنانچه با فرآيند انحلال همراه شوند خواص مخزني مشابه با دولوميكرواسپارها پيدا مي‎كنند و منحني‎هاي فشار موئينه آنها به سمت چپ جابه‎جا خواهد شد. دولوميت‎هاي پراكنده در ماتريكس نقش چنداني در خواص مخزني سازند آسماري ندارند، دولواسپاريت‎ها به‎سبب تاثير بيش از حد فرآيند دولوميتي‎شدن و قفل شدن بلورها در هم و سيمان‎هاي دولوميتي به‎سبب قطع ارتباط فضاهاي خالي سبب كاهش تخلخل و تراوايي شده‎اند. با توجه به فراواني دولوميكرواسپاريت‎ها و دولوميكريت‎هاي داراي حفرات انحلالي در زون‎هاي يك، دو و سه سازند آسماري، به‎نظر مي‎رسد اين زون‎ها پتانسيل بهتري براي حفاري و تكميل چاه‎هاي آتي ميدان نفتي آغاجاري داشته باشند.