نام‌پژوهي عبهرالعاشقين

نام‌پژوهي يا عنوان‌پژوهي، يعني نقد و بررسي نام يك نوشته يا سروده، هرچند در ايران هنوز جايگاهي نيافته، ميان فرنگيان و عرب‌ها پايگاه بلندي دارد و دربارۀ آن و بر بنياد آن پژوهش‌هاي بسياري انجام گرفته‌است و مي‌گيرد. در اين ‌گونه پژوهش‌ها، معني نام، پيام آن و پيوند آن با متن و موضوع بررسي، و از رهگذر آن، راهي به درون متن گشوده مي‌شود. با چنين نگاه و نگرشي، اين پژوهش نام كتاب ارجمند روزبهان بقلي، عبهرالعاشقين را به نقد و بررسي گرفته‌است. پرسش بنيادين اين است كه معني و پيام اين نام چيست و با متن و موضوع كتاب چه پيوندي دارد؟ در پي پاسخ به اين پرسش‌ها، پس از درآمدي دربارۀ نام‌پژوهي، نام‌گذاري، گونه‌هاي روشن، تاريك و خاكستري‌ نام، به شيوۀ هرمنوتيكي، به‌ويژه تحليل معني‌شناختي واژۀ «عبهر»، گمانه‌هايي پيشنهاد و گزارش شده‌اند؛ مانند اينكه روزبهان بر بنيادي ادبي و تشبيهي، كتاب خويش را باغ و بوستان يا گل و شكوفه‌اي پنداشته‌است كه خواننده مي‌تواند با تفرج در آن و تأمل در رنگ‌وبو و جلوه و جمال، يعني مطالب و موضوعات آن با عشق، مسائل و مقولات آن هرچه بيشتر آشنا گردد و يا آن را همچون دستۀ سوسن يا نيلوفري، به‌ويژه نرگسي پيشكش خوانندگان كرده‌است.