نقد و بررسي ترجمۀ بخشي از خطبه‌هاي نهج‌البلاغه براساس انواع سه‌گانۀ هم‌نشيني واژگان (مطالعۀ موردي ترجمۀ موسوي گرمارودي)

بهره مندي از مفاهيم متعالي و پيام هاي معنوي كلام بزرگان دين، مستلزم ارائۀ برگرداني دقيق و مطابق جديدترين معيارهاي علم ترجمه است. نهج البلاغه به‌عنوان «اخوالقرآن» و يكي از بطون قرآن همواره بخش عظيمي از تحقيقات و پژوهش ها را در حوز ۀ علوم ديني، بعد از قرآن كريم به خود اختصاص داده است. ترجمه هاي فارسي اين اثر بي بديل نيز مورد نقد و بررسي بوده اند. جان رابرت فرث زبان شناس سرشناس انگليسي براي اولين بار و در ضمن مبحث سياق يا همان بافت كلام، اصل هم آيي واژگان را مطرح نمود. او اين پديد ۀ زباني را معنا بنياد فرض كرد نه دستوري و آن را براي ناميدن و مشخّص كردن تركيبات، بر اساس رابطۀ معنايي – اصطلاحي و بسامد وقوع آن ها در زبان به كار برد. به نظر او، هم نشيني يكي از شيوه هاي بيان معنا است. در پژوهش حاضر ترجمۀ موسوي گرمارودي از نهج البلاغه با توجه به اهتمام به انواع سه گانۀ هم آيي واژگان يعني هم آيي آزاد، منظّم و تعابير اصطلاحي مورد نقد و كاوش قرار گرفته و بخشي از انواع اين هم آيي در خطبه ها به‌عنوان نمونه بررسي شده است و ميزان تبعيّت او از سياق به طور عام و با هم آيي واژگان به‌طور خاص مشخص گرديده است. مترجم در ترجمۀ موارد هم آيي واژگان، وحدت رويه در پيش نگرفته و در ترجمۀ نوع سوم هم آيي يعني تعابير اصطلاحي، دقيق تر عمل نموده و شيوه اي منسجم تر ارائه كرده است و بيشتر در پي ارائۀ ترجمه اي روان بوده كه در اين اثنا، بخشي از معيارها و اصول ترجمه از جمله اصل با هم آيي واژگان ناديده گرفته شده است.