آثار فردي و اجتماعي مرگ‌انديشي از ديدگاه نهج‌البلاغه

مرگ، بخشي از زندگي انسان است كه انديشيدن به آن تأثير عميقي بر حيات و نحوه زندگي انسان دارد؛ زيرا حيات‌شناسي در مرگ‌شناسي و مرگ‌انديشي در حيات آگاهي تأثير متقابل دارد. با درك اين موضوع كه امام علي(ع) صاحب رفيع‌ترين درجه مرگ آگاهي حضوري و مرگ باوري شهودي است؛ هدف اين نوشتار، اين است كه با اتخاذ رويكردي توصيفي – تحليلي، خطبه‌ها، نامه‌ها و حكمت‌هاي نهج‌البلاغه را مورد مداقه قرار داده تا ضمن بررسي مفهوم مرگ، آثار مرگ‌انديشي را در ابعاد فردي و اجتماعي از منظر امام علي(ع) مورد واكاوي قرار دهد. ازاين‌رو آنچه از سخنان ايشان در باب اين موضوع از نهج‌البلاغه قابل استنتاج است اين است كه مرگ‌انديشي و توجه به قطعيت مرگ عاملي براي رها شدن انسان از تعلقات دنيوي و به‌نوعي آماده شدن براي ورود به عالم حساب است. چنين انديشه‌اي مي‌تواند عامل معنا بخش به حيات و زندگي دنيوي باشد تا با تغيير نگرش انسان‌ها و سوق دادن آن‌ها به‌سوي واقع‌نگري، جامعه‌اي عدالت‌طلب و اخلاق‌گرا را ايجاد كند.