آگاهي تازه‌اي از رابطۀ عمر خيّام و امام محمد غزّالي(دو رباعي نويافته از خيّام در رثاي غزّالي)

از احوال خيّام اطلاع زيادي در دست نيست. گويا مجموعه اشعار مدوّني نداشته و اگر هم داشته به دست ما نرسيده است. قديم‌ترين مجموعه‌هاي رباعيات منسوب بدو كه در دست است در نيمۀ دوم سدۀ نهم هجري قمري گرد آورده شده و مشحون است از رباعياتي كه قطعاً و يقيناً از خيّام نيست. ناچار بايد اشعار اصيل او را به مرور ايّام در لابه‌لاي متون كهن يافت و اين البته كاري است كه پژوهشگران تا حدّ ممكن انجام داده‌اند. اما همچنان ممكن است اشعار يا اطلاعات تازه‌اي از خيّام در كتب قديم دستياب شود. موضوع اين يادداشـت از جـملۀ هـمين آگاهي هاي تازه و موثق است كه هم ارزش تاريخي دارد و هم شعري. از آنجا كه مطلب اصلي اين جستار دو رباعي از خيّام در رثاي غزّالي است، بعد از بحثي دربارۀ روابط و سابقۀ آشنايي آن دو، در پايان بخش كوتاهي به پيشينۀ مرثيه‌سرايي در قالب رباعي اختصاص داده شده است.