قواعد فقهي پالايش فضاي مجازي در نظام حقوقي جمهوري اسلامي ايران

پالايش فضاي مجازي به معناي تصفيه ‎كردن، پالودن و سالم‌سازي فضاي مجازي است كه هدف از آن، ايجاد محدوديت يا ممانعت از دسترسي به يك گفتار و نمايش، يا مقوله‎اي از گفتار و نمايش در فضاي مجازي است، از ميان نقش‎آفرينان فضاي مجازي، نقش دولت‌ها و سياست‌هاي پيش‎گرفته از سوي آنان از اهميت برخوردار است؛ محدوده وگستره‌ اين تكاپو براي پالايش، با نگرش به دولت‌ها كجاست؟ در نظام حقوقي جمهوري اسلامي و دولت اسلامي، محدوده پالايش و قواعد فقهي حاكم بر پالايش فضاي مجازي چيست؟ هرچند در گنجينه فقه اماميه، اصل نخستين، آزادي اطلاعات و ارتباطات است، اما به اين آزادي به فراخور بن‎مايههاي ديني نگريسته ميشود؛ چراكه قواعد گوناگون فقهي كه شالوده‌هاي نظام حقوقي جمهوري اسلامي ايران هستند، دلالت بر پالايش اين فضا بر پايه درونمايه ديني دارند. پرسش اصلي در اين پژوهش آن است كه قواعد فقهي پالايش فضاي مجازي در نظام حقوقي جمهوري اسلامي ايران كدام است؟ يافته‎هاي پژوهش عبارتند از برخي از قواعد فقهي مانند «قاعده لاضرر»، «قاعده وجوب حفظ نظام»، «قاعده حرمه الاعانه علي الإثم»، «قاعده وجوب دفع ضرر محتمل»، «قاعده اوفوا بالعقود»، «قاعده نفي سبيل» و ... .