محروميت‌هاي سياسي -اجتماعي؛ بستر جامعه‌شناختي افراط‌گرايي معاصر

پژوهش حاضر به تحليل محروميت‌هاي سياسي و اجتماعي كلاني مي‌پردازد كه به‌لحاظ عيني، بستر رشد انديشه‌ي خشونت‌گرا در جهان عرب معاصر را فراهم آورده و موجب جذب بخشي از جامعه به‌سمت افراط‌گرايي شده است. بدين‌منظور برمبناي ظرفيت نظريه‌هاي محروميت نسبي، بدين نتيجه دست يافته‌ايم كه محروميت از ارزش‌هاي معطوف به قدرت (وضعيت مشاركت سياسي)، ارزش‌هاي بين‌الاشخاصي (وضعيت جامعه‌ي مدني) و ارزش‌هاي مادي (وضعيت فقر، آموزش و حاشيه‌نشيني) منجر به ايجاد شكاف بين انتظارات ارزشي و توانايي‌هاي ارزشي بخشي از جامعه مي‌شود و محيط مناسبي را براي جريان‌هاي افراط‌گرا مي‌آفريند. وضعيت اجتماعي جهان عرب به‌لحاظ ارزش‌هاي مادي نشان‌گر فاصله‌ي معنادار ميان وضع موجود و انتظارات ارزشي شهروندان است. تحليل جريان‌هاي خشونت‌گراي معاصر در جهان عرب مانند داعش و القاعده صرفاً زماني صائب است كه علاوه‌بر تحليل مؤلفه‌هاي فكري، به بسترهاي اجتماعيسياسي اين جريانها نيز توجه شود.