نوع رابطه‌ي انسان با خداوند از منظر مولوي، با نگاهي به روايت انواع عبادت از امام‌ علي(ع) در نهج البلاغه

از ديدگاه مولانا، رابطه‌ي مطلوب انسان با خداوند رابطه‌اي تحكم‌آميز (زاهدانه) يا توافق مبتني بر حقوق و وظايف (تاجرانه) نيست؛ بلكه اين دو رابطه‌ گرچه كاركردهاي مثبتي دارند، در حقيقت داراي ارزش ابزاري هستند و نه ارزش ذاتي و صرفاً براي كساني مفيدند كه توان دستيابي به رابطه‌ي عاشقانه را ندارند؛ اما رابطه‌ي مطلوب ميان انسان و خداوند رابطه‌اي عاشقانه است كه ويژگي‌ها و مؤلفه‌هايي دارد كه عبارت است از: اراده‌ي معشوق را اراده‌ي خود دانستن، توجه انحصارگرايانه، تمايل به يكي‌شدن با معشوق و رنج عاطفي.

.