انواع ذكر در قرآن كريم

از نظر قرآن مراحل شناختي و توجه يابي انسان به خداوند، متعدد و داراي درجات مختلفي است كه پايين ترين مراتب آن ذكر زباني، دومين مرتبه آن ذكر قلبي و عالي ترين نوع آن، ذكر عملي است. مقصود از ذكر عملي، رسيدن به درجهاي از ايمان و اعتقاد است، كه انسان بر اثر آن، پيوسته خود را زير نظر خدا دانسته و در نهان و آشكار، او را شاهد و ناظر اعمالش بداند و از زشتيها دوري گزيده و وظايف خود را در برابر او انجام دهد. آثار و بركات چنين ذكري، دستيابي به آرامش روحي و اطمينان دل است. در اين جستار انواع ذكر و فوايد آن ها و آثار اعراض از ذكر خدا مورد نقد و بررسي قرار گرفته است. پژوهش بر اساس نحوه كاربرد انواع ذكر در قرآن كريم و ملاحظه ديدگاه هاي صاحبنظران و دريافت بي واسطه از آنها به روش تحليل محتواي اين آثار صورت گرفته است. نتيجه كلي مقاله اين است كه ذكر و ياد خداوند در سازندگي روحي و اخلاقي انسان مؤثر بوده و در نهايت موجب تعالي و كمال آدمي مي شود.