از خداجويي تا خداخويي در اشعار شمس مغربي

وحدت وجود به عنوان ديدگاهي با منشا عرفاني، قدمتي ديرينه دارد كه ردپاي آن را مي‌توان در هند باستان و در افكار فلاسفه پيش از سقراط در يونان و روم پي گيري كرد. هرچند در عرفان اسلامي نيز ابن عربي، نخستين عارفمعتقدبه اين اصل نيست، اما اولين كسي است كه با وارد كردن اين اصل به مباحث نظري و فكري به آن توسع و تثبيت بخشيد. از جمله شاعران ديگري كه به اين مطلب نظر داشته‌اند مي‌توان به عراقي، مولوي، عطار نيشابوري و... اشاره كرد. شمس مغربي نيز از شاعراني است كه توجه زيادي به اين مطلب و ديدگاههاي ابن عربي داشته است.با عنايت به اين كه نظريه مذكور، ذاتا پارادوكسيكال و متناقض نما است و ادراك آن نوعي حيرت و هيبت در انديشه و نفس شخص مدرك پديد مي‌آورد، ازين رو بيان مطالب عرفاني مغربي، در نظر خواننده مبهم به نظر مي‌رسد. در اين مقاله به واكاوي شاخصه‌هاي وحدت وجود در اشعار شمس مغربي و ايضاح شاخصه‌هاي آن پرداخته شده است.