روش و مباني فهم حديثِ علامه مجلسي در كتاب السماء و العالم

علامه مجلسي در بحارالانوار كتاب «السماء و العالم» به شرح و تفسير متون احاديث پرداخته و تا حدي مشكلات اخبار را حل كرده است. بيان‌هاى وي در ذيل روايات و آيات قرآن، قابل تأمل است. اين پژوهش كه با روش توصيفي‌ـ تحليلي، انجام گرفته است، در صدد واكاوي روش‌ها و مباني فقه‌الحديثي مجلسي در كتاب «السماء و العالم» است. نتايج پژوهش، گوياي اين است كه علامه در هر موضوع، ابتدا آيات قرآنى مرتبط با آن موضوع را آورده و در صورت لزوم، توضيح و تفسيرى هم براى آيات بيان كرده است. مهمترين مباني مجلسي در شرح روايات اين كتاب عبارت است از: احراز صحت متن؛ شرح مفهوم واژه‌هاي مفرد موجود در روايات با استفاده از آيات قرآن و نظريات بزرگان لغت؛ توجه به معاني تركيبي واژگان مركب چون مجاز، كنايه و استعاره و ضرب المثل‌ها؛ نقد حديث؛ بهره‌گيري از آيات مرتبط؛ بهره‌گيري از احاديث مشهور و مرتبط و تشكيل خانواده‌ي حديث؛ شناخت سبب و فضاي صدور روايات؛ توجه به محكم و متشابه در بين احاديث؛ استفاده از علوم تجربي در طرح مفاهيم و معارف تخصصي.