جبر و اختيار از منظرمولانا جلال‏الدين محمد بلخي

مسئله «جبر و اختيار» از مسائل دشوار در مباحث فلسفي و كلامي است كه انديشمندان و عالمان ديني در طول تاريخ، همواره با نگرش‌ها و رويكردهاي مذهب مورد اعتقادشان درصدد بررسي آن برآمده‌اند. دراين‏‌ميان، در كلام اسلامي، اشاعره به موجبيّت انسان و تفويض امور به خداوند معتقد شده‌اند و در مقابل، معتزله به اختيار انسان گراييده‌اند و كارهاي انسان را تفويض‌يافته به او از جانب الهي دانسته‌اند. جلال‏الدين محمد بلخي، مشهور به مولانا در مثنوي معنوي ابياتي دارد كه برخي جبرگرايي و برخي ديگر مختار ‌بودن انسان را از آن دريافته‌اند. در ادامه، با در نظر گرفتن تمامي ابياتي كه مولانا در زمينه جبر و اختيار دارد، به بررسي عقيده او در اين خصوص خواهيم پرداخت.