جايگاه دليل نقلي و شهود در نظام حكمت متعاليه ونقد و بررسي ديدگاه ها

در سراسر ‌‌آثار فلسفي و غيرفلسفي ملاصدرا، انواع و اقسام گزاره‌ها وجود دارد. گزاره‌هاي عقلي از انواع و اقسامش، گزاره‌هاي علمي، گزاره‌هاي نقلي و گزاره‌هاي شهودي. دراين‏ميان، ملاصدرا از قضاياي نقلي و شهودي فراوان بهره برده است. اين امر و سابقه نداشتن چنين روالي در بين فلاسفه و به‏ويژه در متون فلسفي، سبب ايجاد اختلاف نظر بر سر تعيين جايگاه اين دو منبع معرفتي در نظام حكمت متعاليه و نيز نقش آنها در اين نظام، بر فرض فلسفي و نظام‏مند بودن آن ميان انديشمندان اسلامي و صدراپژوهان شده است. در يك بررسي، دست‏كم نُه نظريه دراين‏باره ارائه شده است كه گرچه برخي از آنها مانند ديدگاهي كه روش فلسفي ملاصدرا را تلفيق انديشه‌ها و ايجاد سامان نوين فلسفي براي هماهنگي بيشتر با آموزه‌هاي ديني معرفي مي‌كند تا حدودي مي‌تواند مورد قبول واقع شود، ولي هركدام از جهاتي نقص دارد و با ايرادهايي روبه‏روست. ديدگاه مختار اين نوشتار آن است كه صدرالمتألهين از گزاره‌‌هاي نقلي قطعي و شهود معصوم:، به‌ عنوان حد وسط يكي از مبادي برهان فلسفي و از جمله مبادي يقيني بهره برده است.