جايگاه و روش شناسي حكمت عملي از ديدگاه فارابي

فلسفه به معناي عام، به حكمت نظري و عملي تقسيم مي‌شود. فارابي گاهي از حكمت عملي با عنوان حكمت انساني يا علم مدني ياد كرده كه بازتاب و امتداد حكمت نظري در افعال و رفتار انسان است. وي حكمت عملي را علمي برهاني مي‌داند. با توجه به ويژگي‌هاي علوم برهاني و تمايز آنها از علوم غيربرهاني، مي‌توان به خصوصيات حكمت عملي از نظر فارابي دست يافت؛ از جمله اينكه قضاياي اين علم به سبب يقيني‌‌بودن، مطابق با واقع و داراي نفس‌الامر هستند و به اعتبار انسان بستگي ندارند. در حكمت عملي براي تشكيل قياس بايد از مبادي يقيني بهره برد. قضايا و مبادي حكمت عملي از گزاره‌هاي خبري و گزارشي تشكيل شده‌اند، نه از گزاره‌هاي انشائي و انگيزشي؛ بنابراين، بايدها و نبايدها جايي در اين علم ندارند. موضوع حكمت عملي، فعل ارادي انسان است كه در راستاي سعادت باشد. با توجه به تمام اين خصوصيات بايد گفت حكمت عملي، علمي حقيقي و غيراعتباري است.