روانشناسي تجربه ديني

موضوع بحث، روان‌شناسي تجربه ديني است و مسئله‌اي كه دنبال شده، چيستي گزارش‌ها و مطالعات روان‌شناسان و تحليل‌هاي روان‌شناختي درباره تجربه ديني است. روش ما در اين بحث، تحليل محتوا و گزارش توصيفي ـ تحليلي و انتقادي است كه با شيوه كتابخانه‌اي گردآوري شده است. محورهاي اصلي بحث، پايه‌هاي زيستي در تجربه ديني، مقدمات و شرايط روان‌شناختي تجربه ديني، تأثير داروهاي روان‌گردان در تجربه ديني و معيارهاي روان‌شناختي تميز تجربه صادق و كاذب است. بر اساس شواهد تجربي و بيان‌هاي فيلسوفان اسلامي در اين مقال تجربه ديني را صرفاً به عوامل زيستي نمي‌توان تقليل داد. شرايط روان‌شناختي مانند صفاي باطن، مراقبه، و رياضت‌هاي علمي و عملي در پديدايي و عمق تجربه ديني موثر است. نظريه ويليامز جيمز، نظريه سوندن و اسناد به فعاليت نيم كره راست مغز از جمله تبيين‌هاي روان‌شناختي تجربه ديني است. داروهاي روان‌گردان يا ايزدآران به وجود آورنده تجارب ديني نيست و درصورتي‌كه نشانگان باليني اختلال هذيان وجود داشته باشد، مي‌تواند از علائم آسيب رواني باشد.