شناسايي و تمايز رنگدانه‌هاي آبي موسوم به لاجورد درتذهيب دوره صفويّه

در اين پژوهش رنگدانه‌هاي آبي به لحاظ تركيب شيميايي و شكل در دو نسخه خطي متعلق به دوره صفويه مورد ارزيابي قرار گرفتند.براي دستيابي به اين هدف، از روش بررسي ميكروسكوپي با لوپ ديجيتال (Dino Light) و سپس ميكروسكوپ الكتروني روبشي(SEM) و طيف‌سنجي پراش انرژي پرتو ايكس (EDX) استفاده شد. نتايج حاصل از تجزيه عنصري سه نوع رنگدانه آبي را نشان دادند. در لاجورد طبيعي عنصر كلسيم وجود دارد، در حالي كه در نمونه لاجورد مصنوعي اين عنصر ناپيداست. در تركيب شيميايي رنگدانه لاجورد فرنگي نيز، عنصركبالت مشخص گرديدكه آن را از دو نوع لاجورد ديگر متمايز مي‌كند. تصاوير حاصل از SEM نيز تمايزهاي شكل را براي ساختار آنان آشكار نمودند به طوري كه ذراتي بلوري، گوشه‌دار و ناهمسان براي لاجورد طبيعي و فرنگي، و براي لاجورد مصنوعي ذراتي با لبه‌هايي گرد و بي‌شكل نمايان شدند.