مطالعه ي تطبيقي اهداف عدالت ورزانه ي حكومت در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و نهج البلاغه

دست يابي به عدالت، يكي از آرزوهاي ديرين بشر بوده است. از يك سو، ديدگاه هاي گوناگون پيرامون معنا، جايگاه و روش تثبيت و اجراي عدالت در عرصه ي حكومت و از ديگر سو، گستره ي بحث عدالت در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و نهج البلاغه و اشتراك چارچوب هاي نظري و روش هاي حكومتي اين دو منبع، زمينه ساز پژوهش حاضر است. اين مقاله، به دنبال پاسخ به پرسشي در زمينه ي اشتراكات اين دو متن ارزشمند، پيرامون اهداف عدالت ورزانه ي حكومت بوده و بر اين باور است كه هر دو، داراي نگاه يكساني در زمينه ي عدالت ورزي و شيوه هاي دست يابي به آن مي باشند. بدين روي، ضمن درنگي كوتاه براي بررسي جايگاه، معنا و گستره ي عدالت، به مطالعه ي تطبيقي اين دو منبع در زمينه ي عدالت-ورزي در عرصه هاي گوناگون حكومت پرداخته و بدين نتيجه دست يافته است كه هر دو، در زمينه ي عدالت ورزي به عنوان يكي از بايسته ها و اهداف حكومت، داراي پيوند معني دار و نگاه مشابهي هستند. ارائه ي اين اشتراك به صورت جداگانه، در سه ساحت عدالت سياسي، اجتماعي و اقتصادي، مي تواند از يافته ها و نوآوري هاي پژوهش حاضر تلقي گردد. جزئياتي از اين سه ساحت، عبارت است از: عدالت سياسي، مانند: شايسته سالاري، دفاع از حقوق همه ي مسلمانان، نفي سلطه گري و سلطه پذيري؛ عدالت اجتماعي، مانند: حرمت انسانها، آزادي بيان و عقايد و تساوي انسانها اعم از زن و مرد، مسلمان و غيرمسلمان و اقوام مختلف در زمينه ي بهره مندي از حقوق؛ عدالت اقتصادي، مانند: بهره مندي برابر انسانها از اموال عمومي، توزيع مساوي امكانات در سراسر كشور اسلامي.