اثر كاربرد تلفيقي كودهاي دامي و شيميايي بر اسانس و برخي ويژگي‌هاي فيزيولوژيك بادرشبو در شرايط تنش كمبود آب

مديريت مصرف انواع كودهاي دامي و شيميايي و بقاياي آن­ها در خاك از لحاظ تأثيرات زيست محيطي و عملكرد گياهان به­ويژه در مناطق خشك و نيمه­خشك ايران حائز اهميت است. اين آزمايش به­صورت كرت­هاي خرد­شده در قالب طرح بلوك­هاي كامل تصادفي با سه سطح رژيم آبياري شامل 100 (شاهد)، 75 و 50% نياز آبي به­عنوان فاكتور اصلي و شش سطح مصرف كود شامل 1) عدم مصرف كود (شاهد) 2) 25% كود اوره + 75% دامي 3) 50% كود اوره + 50% دامي 4) 75% كود اوره + 25% دامي 5) 100% كود اوره و 6) 100% دامي به­عنوان فاكتور فرعي، با سه تكرار در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه شهركرد در سال 1393 انجام شد. نتايج نشان داد كه رژيم آبياري 50% باعث كاهش غلظت كلروفيل­هاي a، b و كل، عملكرد اسانس سرشاخه گلدار، برگ و ساقه گرديد؛ در حالي­كه غلظت كاروتنوئيدها و پرولين را نسبت به شاهد به­ترتيب 83 و 5/13 درصد افزايش داد. تيمارهاي كودي 25% كود اوره + 75% دامي، 50% كود اوره + 50% دامي، 75% كود اوره + 25% دامي، 100% كود اوره و 100% دامي غلظت كاروتنوئيدها را نسبت به شاهد به­طور معناداري افزايش دادند به­طوري­كه بيشترين غلظت كاروتنوئيدها با ميانگين 35/1 ميلي­گرم در گرم در تيمار 25% كود اوره + 75% دامي به­دست آمد. همبستگي مثبت و معناداري نيز بين كلروفيل a، b، كل، درصد اسانس، عملكرد اسانس برگ و عملكرد اسانس سرشاخه گلدار مشاهده شد. بيشترين عملكرد اسانس ساقه، برگ و سرشاخه گلدار به­ترتيب با ميانگين 9/219، 2/103 و 7/92 گرم در مترمربع با كاربرد 50% كود اوره به­همراه 50% كود دامي و آبياري كامل به­دست آمد. بنابراين، براي دستيابي به حداكثر عملكرد اسانس بادرشبو در شرايط آب و هوايي شهركرد، كاربرد 50% كود اوره به­همراه 50% كود دامي و آبياري كامل توصيه مي­گردد.