مقايسه تكامل خاك‌هاي مختلف براساس ميزان توسعه افق آرجيليك

ارزيابي ژنتيكي تكامل خاك با توجه به وابستگي بسياري از تصميم­گيري­هاي مديريتي به رده­بندي خاك و ميزان تكامل آن از اهميت وافري برخوردار است. در اين سنجش رس خاك­ها يكي از كاراترين معيارهاي بررسي تكامل خاك مي­باشد. پژوهش حاضر با بررسي خاك­هاي آلفي­سول، مالي­سول و اريدي­سول داراي افق آرجيليك در چهار ناحيه مراغه، دشت تبريز، جنگل­هاي ارسباران و جنگل­هاي آمل انجام يافت. هدف اصلي اين مطالعه ارزيابي تكامل خاك­ها بر اساس مطالعات رده­بندي، ميكرومرفولوژيكي در كنار روش­هاي كمي و نيمه كمي شاخص تجمع رس و شاخص­هاي MISODI و MISICA است. نتايج بيان­گر توصيف كلي ميزان تكامل خاك­ها توسط شاخص تجمع رس بوده، درصورتي كه شاخص­هاي ميكرومرفولوژيكي به­ويژه MISODI توصيف منطقي­تر و دقيق­تري از ترتيب تكاملي خاك­هاي مورد مطالعه دارند. علت اين وضعيت در بالا بودن تعداد و دقيق بودن ملاك­ها و معيارهاي ارزيابي اين شاخص­ها است ­كه طبق اين شاخص، تكامل خاك­هاي مورد مطالعه به­ترتيب در خاك­هاي اريدي­سول، آلفي­سول و مالي­سول افزايش مي­يابد. به­طور كلي مي­توان نتيجه گرفت صرف­نظر از شاخص­هاي سهل­الوصول فيزيكي و شيميايي تكامل خاك كه غالباٌ كاربرد آن­ها مختص خاك­هايي با ويژگي­هاي خاص بوده و همراه با خطاست، كمي­سازي مطالعات ميكروسكوپي خاك و استفاده از شاخص­هاي ميكرومرفولوژيك مي­تواند در بررسي تكامل خاك و تعيين فاصله تاكسونومي خاك­ها مؤثر باشد.