تحليل نامتقارني تكانه‌هاي قيمت و درآمد نفت در نرخ بيكاري ايران كاربردي از الگوي NARDL

در مطالعه حاضر كوشش بر‌ آن است تا نقش تكانه‌هاي قيمت و درآمد نفت در نرخ بيكاري ايران در قالبي متقارن(خطي) و نامتقارن (غيرخطي) مورد بررسي قرار گيرد. به اين منظور بر اساس داده هاي فصلي 2001:2 تا 2017:4، در برآورد الگو از رهيافت خودتوضيحي با وقفه هاي توزيعي خطي و غيرخطي استفاده شده است. نتايج به‌دست‌آمده نشان مي‌دهد كه در قالب متقارن قيمت نفت بر نرخ بيكاري به‌طور معكوس مؤثر بوده و درآمد نفتي اثري بر نرخ بيكاري ندارد. همچنين مطابق با قالب نامتقارن در كوتاه مدت قيمت و درآمد نفت اثري نامتقارن بر نرخ بيكاري دارد. به‌نحوي‌كه روند كاهش ها در قيمت نفت با يك فصل وقفه با اثري معكوس بر نرخ بيكاري همراه بوده و افزايش ها در قيمت نفت مؤثر نيست. در باب درآمد نفتي نتايج نشان مي دهد كه هم افزايش ها و هم كاهش ها در درآمد نفت اثري معكوس بر نرخ بيكاري دارد. به‌نحوي كه نخست، اندازه اثر افزايش ها در درآمد نفت بر نرخ بيكاري، متفاوت از اثر كاهش ها در آن است و دوم، اندازه اثرگذاري روند كاهشي درآمد نفت بر نرخ بيكاري بيش از اندازه اثرگذاري روند افزايشي آن است. در بلندمدت نيز نتايج براي قيمت نفت مشابه با دوره كوتاه مدت بوده و تنها كاهش ها در قيمت نفت بر نرخ بيكاري اثري معكوس دارد. اثر تكانه هاي درآمد نفت نيز برخلاف دوره كوتاه مدت، در بلندمدت بر نرخ بيكاري با جهتي معكوس مؤثر است. به‌نحوي‌كه نخست، ناتقارني در اثرگذاري تكانه هاي درآمد نفت بر نرخ بيكاري تأييد مي شود و دوم بر خلاف كوتاه مدت، در بلندمدت اندازه اثر تكانه هاي مثبت درآمد نفتي بر نرخ بيكاري بزرگ‌تر از اثر تكانه هاي منفي است. شاخص قيمت نيز در الگوي خطي و غيرخطي در كوتاه مدت و بلندمدت اثري معكوس بر نرخ بيكاري در اقتصاد ايران دارد.